YazarGezer.com

[Anasayfa] [Asya] [Çin] [Tibet] [Tibet-Lhasa] [Tibet-Gyantse-Shigatse]
  • Tibet

    TİBET; İnsanlar, Sokaklar, Dağlar

    Dr. Cüneyt BAŞBUĞU  (yazarımızı tanıyalım)

    Yamdrok gölü

    Gyantse-Shigatse-Tingri

    Önceki Bölüm :  Lhasa

    Sonraki Bölüm :  Dağlarda (Everest Base Camp)

    Normalde sabah erkenden Gyantse’ye doğru yola çıkacaktık ama bizi kahvaltıda yakalayan Nyima, bizimle beraber gelmesi planlanan aşçının bir sorunu çıktığını ve yeni aşçıyı beklememiz gerektiğini söylüyor. Neyse ki otelden ayrılışımızı tam yapmamıştık. Bize kenti gezmeye devam edecek, biraz daha ortama uyum sağlamamıza yardım edecek 3 saat daha çıktı. Neyse ki artık kar yağmıyor.

    Işın’la birlikte kora’ya katılıyoruz. O insanlarla birlikte dolanıyoruz tapınağın çevresinde. Yüzlerce kişi dualar mırıldanarak dönüyor tapınağın etrafında ve bir taraftan da ana giriş kapısındaki ocaklarda yakılan değişik otların kokuları karışıyor havaya. Çinli askerler her yerde. Devriyeler halinde geziyorlar. Tibet’teki en son isyan 2008 yılında çıkmış. Çin’in Tibet’i, 1950 yılında işgal etmesinden bu yana oluşan sayısız isyandan biri. Dinleri ve değişik kültürleriyle bu kadar iç içe yaşayan insanların dayatmaları kabul etmeleri çok zor. En büyük dini liderleri olan Dalai Lama’nın adını anmaları, resmini taşımaları bile yasak.

    kora

    Kora

    Meydana bakan bir kahvede tam oturmuş çaylarımızı içerken, Nyima buluyor bizi. Aşçı beklenenden önce gelmiş. Arabamız, beyaz bir Toyoto Cruiser. Kamp ve mutfak malzemelerinin de arabanın üzerine eklenmesiyle yola çıkmaya hazır bir görünüme bürünmüştü. Arkayı üçledik ve yola çıktık. Yolda ani ortaya çıkabilecek görüntüleri yakalamak için cam kenarına kuruldum.

    Hoş ve güneşli bir gün. Havaalanına kadar otoyol olan yol, daha sonra genişçe asfalt bir yola dönüşüyor. Bir süre sonra da tırmanmaya başlıyoruz. Oldukça uzun süren bir tırmanış sonucu, günün ilk geçidine, 5000 metre yükseklikteki Kharo Geçidine ulaşıyoruz. Aşağıda uzanan Yamdrok Gölünün yükseklerden görüntüsü muhteşem. Bir süre izliyoruz çevreyi. Serin bir rüzgar var. Daha sonra yol bizi gölün kıyısına indiriyor. Yolculuğumuzun sonuna kadar hep böyle çıkışlar ve inişler olacak.

    Tibet 613

    Gyantse Yolunda

    Tibet 629
    Tibet 635

    Gyantse Yolunda

    Öğle yemeğimizi bir köy lokantasında yedik. Daha sonra dağlarla çevrili geniş bir ovada devam ettik yolumuza. Yak öküzleri ya da atlarla sürüyorlar tarlaları. Hayvanları renkli bayraklarla süslemişler. Bir tür saygı gösterisi olmalı. Kentler arasında trafiği düzenleyen ilginç bir yöntemleri var. Hatırladığım kadarıyla  yıllar önce bir süre ülkemizde de uygulanmıştı. Aradaki mesafeyi verili bir zamanda bitirmek zorunlu.  Gideceğiniz yere daha önce ulaştığınızda , ceza ödemek zorunda kalıyorsunuz.

    Tibet 717

    Akşam 17.00 gibi ulaşıyoruz Gyantse’ye. Her yerde yaptığımız gibi kenti gezmeye manastır ziyaretiyle başlıyoruz. Kumbum, kocaman bir stupadan daha çok, odalarında değişik heykel ve dini figürlerin sergilendiği bir müze gibi.  İngiliz işgaline karşı direnişin sembolü olan ve kültür devrimi sırasında bir kısmı yıkılan kalesi kapalıydı.

    Kumbum stupas_

    Gyantse’de Kumbum stupas

    Tibet 658

    Gyantse’de Kumbum stupas

    Tarlalar arasından yola devam ederek Shigatse’ye, Tibet’in ikinci büyük kentine geliyoruz. Güzel ve eski bir otele yerleşiyoruz. Katmandu’ya kadar bir daha sıcak su ve elektrik şansımız olmayacak ama henüz bunun ne anlama geldiğinin farkında değiliz. Kıvır zıvır işlerle uğraşırken, restoran saatini kaçırıyoruz. Köşedeki bakkaldan, hazır yiyecekler alıp, odada yiyoruz. Çin tipi makarnalar. İçine sıcak suyu ekliyor ve 4 dakika bekledikten sonra tüketiyorsunuz.

    Tibet 661
    Tibet 663

    Shigatse-Tingri

    Sabah, erkenden Tibet’in en büyük manastırlarından biri olan Tashilumpa’yı gezmeye gidiyoruz. Tibet’in en önemli yapılarından biri. Kültür devrimi sırasında fazla zarar görmemiş. Nyima, Everest Base Camp için son izinleri almaya gittiğinden manastırı yalnız geziyoruz. Aşçımız ise son alışverişleri koşturuyor.

    Artık, manastırı gezme sırasını öğrendik. Kalabalığı takip ederek, önemli yerlerin nerede olduğunu öngörmek olanaklı. İnsanlar, ellerinde tereyağlar, sütler, mumlar, paralar sıraya girmiş, heykellerin önünde saygıyla eğiliyor. Dualarını okuyor. Kafalarını kutsal bildikleri eşyalara sürüyor ve adaklarını yapıyorlar. Sadece bu manastırda 600 rahip yaşıyor. Tibet’te binlerce rahip var. Halk besliyor bunları.

    Tibet 653

    Shigatse Tashilumpa manastırı

    Tibet 705

    Shigatse Tashilumpa manastırı

    Tibet 693

    Shigatse

    Tibet 707

    Dzong mimarisiyle inşa edilen kalesini gezecek zamanımız kalmadı.. Yüzlerce basamağı çıkacak halimiz kalmamıştı ama yine de çin egemenliğini temsil ettiği için 1981’de halk tarafından yıkılan, 2006 yılında, Şangay’da toplanan fonlarla yeniden inşa edilen kaleyi yakından görmek iyi olabilirdi.

    Dzong kalesi

    Dzong mimarisiyle inşa edilen kale

    Öğlene doğru, “Dostluk Otoyolundaki” yolculuğumuza devam ediyoruz. Lhasa’yla Kathmandu arasında yapılan yolun adın “Dostluk Otoyolu”. (Friendship Highway) Nasıl bir dostluk yoluysa, yolda sık sık Çin askeri kontrolü var. Hatta bir seferinde herkesi arabadan indirip, tek tek pasaport kontrolüne götürüyorlar. Öğle yemeğini, on yıl öncesine kadar, turistlerin ana konaklama merkezi olan ama kötü hava şartları, özellikle de gece soğuğu nedeniyle eski ününü kaybetmiş Lhotse’de yiyoruz.

    Lhotse

    Lhotse

    Tibet 723

    Yemek sonrası, Tibet yolculuğumuzun en yüksek noktasından, 5248 metre yüksekliği olan Gyamtso Geçidinden geçiyoruz. Her yüksek geçitte olduğu gibi, üzerlerinde Budist dualar yazılı renkli bayraklarla donatılmış. Fotoğraf çekmek için arabadan indiğimizde, rüzgar ve soğuk çarpıyor bizi. Dışarıda fazla kalamıyoruz.

    Tibet 643

    Budist dualar yazılı renkli bayraklar

    Tibet 641

    Dışarısı rüzgarlı ve soğuk

    Tibet 757

    Tingri

    Hava kararmadan, geceleyeceğimiz Tingri’ye geliyoruz. Otelde değil, misafirhanede kalacağız bu sefer. Odalarda ısıtma ve akarsu yok. Elektrik, jeneratörden ancak akşam birkaç saat verilebiliyor. Kamp koşullarında yaşamaya bir gün önceden başlıyoruz. Uyku tulumlarımızı ve alın lambalarımızı çıkartıyorum çantalardan. En azından zoraki son bir kontrol yapmış oluyoruz. Soğuk ve karanlık bir gece geçiriyoruz.

    Tingri misafirhane

    Tingri misafirhane

    Tingri
    Tibet 774

    Gezinin Devamını Okuyun:

    Dağlarda

    Tingri-Lungthang-Lamna La-Zommug-Everest Base Camp-Zhangmu